ქართულ ფინანსურ სივრცეში თიბისი ბანკი უდავოდ წამყვან პოზიციას იკავებს. ის არა მხოლოდ ყველაზე დიდი უნივერსალური ბანკია ქვეყანაში, დაახლოებით 39%-იანი საბაზრო წილით, არამედ ციფრული საბანკო მომსახურების ინოვაციების ფლაგმანიცაა. 1.8 მილიონზე მეტი მომხმარებლისთვის, თიბისი ბანკი გთავაზობთ ციფრულად მორგებულ საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესის (MSME), კორპორატიულ, სალიზინგო, სადაზღვევო და საგადახდო სერვისების ფართო სპექტრს.
ლონდონის საფონდო ბირჟაზე (LSE: TBCG) განთავსებული და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგულირებული, თიბისი ბანკი ფინანსური სტაბილურობისა და სანდოობის სიმბოლოა. 2024 წლის მონაცემებით, ბანკის სასესხო პორტფელმა 26.7 მილიარდ ლარს (9.5 მილიარდი აშშ დოლარი) მიაღწია, რაც წლიური 19%-იანი ზრდაა, ხოლო წმინდა მოგებამ 1.308 მილიარდი ლარი (481 მილიონი აშშ დოლარი) შეადგინა, კაპიტალის უკუგების (ROE) 25.6%-ით.
კომპანიის მიმოხილვა და ისტორია
თიბისი ბანკის პროფილი
სააქციო საზოგადოება თიბისი ბანკი 1992 წელს დაარსდა მამუკა ხაზარაძისა და ბადრი ჯაფარიძის მიერ, საწყისი 0.5 მილიონი აშშ დოლარის კაპიტალით. მას საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ 1993 წლის 20 იანვრიდან გააჩნია ზოგადი საბანკო ლიცენზია (No. 85), ხოლო საერთაშორისო ტრანზაქციების ლიცენზია იმავე წლის მაისიდან. ბანკი არის უნივერსალური ფინანსური ინსტიტუტი, რომელიც ორიენტირებულია საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესის, კორპორატიულ კლიენტებზე და ციფრული ეკოსისტემის განვითარებაზე. მისი სამიზნე სეგმენტები მოიცავს:
- საცალო მომხმარებლები: სამომხმარებლო და იპოთეკური სესხები, დეპოზიტები, ბარათები, ციფრული საბანკო მომსახურება.
- მცირე და საშუალო ბიზნესი და კორპორაციები: ბიზნეს სესხები, სავაჭრო დაფინანსება, საგანძურო მომსახურება.
- ციფრული პლატფორმები: უძრავი ქონების პლატფორმა (MyHome), ავტომობილების პლატფორმა (MyAuto), C2C ელექტრონული კომერცია (Rialto), დაზღვევა (TBC Insurance), ლიზინგი (TBC Leasing).
ფინანსური მაჩვენებლები და საბაზრო პოზიცია
თიბისი ბანკი ლიდერობს ქართულ საბანკო სექტორში, 2023 წლის მონაცემებით, მთლიანი აქტივების 31.77 მილიარდი ლარით (39.11% საბაზრო წილი) და 2024 წელს 38.5% წილით სესხებში და 38.1% წილით დეპოზიტებში. ბანკის საკრედიტო პორტფელის მუდმივი ზრდა და მაღალი მომგებიანობა მის სტაბილურობასა და ეფექტურობაზე მიუთითებს. საქართველოს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ, თიბისი ბანკი ასევე შეფასებულია Fitch-ის მიერ BB (სპეკულაციური) და Moody's-ის მიერ Ba2 (არაინვესტიციური კლასის სპეკულაციური) რეიტინგებით, რაც მის საერთაშორისო სანდოობაზე მეტყველებს.
შეთავაზებული სესხები და პირობები
თიბისი ბანკი მომხმარებლებს სესხების მრავალფეროვან არჩევანს სთავაზობს, როგორც ფიზიკური, ისე იურიდიული პირებისთვის. თითოეულ პროდუქტს გააჩნია სპეციფიკური პირობები, რაც მნიშვნელოვანია პოტენციური მსესხებლებისთვის.
სამომხმარებლო სესხი
- მინიმალური თანხა: 500 ლარი
- მაქსიმალური თანხა: 200,000 აშშ დოლარი (~700,000 ლარი)
- ნომინალური განაკვეთი: იწყება 13.3%-დან
- ეფექტური წლიური საპროცენტო განაკვეთი (ეფექტური აშშ): იწყება 15.9%-დან
- ვადა: 5 წლამდე
- გაცემის საკომისიო: 1-2% (ზოგიერთ შემთხვევაში შესაძლოა იყოს 12%)
- დაგვიანების საკომისიო: 2% თვეში
- უზრუნველყოფა: არ არის საჭირო (შესაძლებელია უზრუნველყოფილი ვარიანტიც)
იპოთეკური სესხი
- მინიმალური თანხა: 50,000 ლარი
- მაქსიმალური თანხა: უმაღლესი ზღვარი არ არის მითითებული, თუმცა ბანკი მნიშვნელოვან თანხებს გასცემს უძრავი ქონების უზრუნველყოფით.
- ნომინალური განაკვეთი: იწყება 12.9%-დან
- ეფექტური წლიური საპროცენტო განაკვეთი (ეფექტური აშშ): იწყება 15.02%-დან
- ვადა: 30 წლამდე
- განხილვის საკომისიო: 0.5-1%
- უზრუნველყოფა: უძრავი ქონება
ავტო სესხი
- მინიმალური თანხა: 5,000 ლარი
- მაქსიმალური თანხა: 100,000 ლარი
- ნომინალური განაკვეთი: იწყება 14.5%-დან
- ეფექტური წლიური საპროცენტო განაკვეთი (ეფექტური აშშ): იწყება 18%-დან
- ვადა: 7 წლამდე
- გაცემის საკომისიო: 1.5%
- დაგვიანების საკომისიო: 2.5%
- უზრუნველყოფა: სატრანსპორტო საშუალების საკუთრების დამადასტურებელი დოკუმენტი
ბიზნეს და აგრო სესხები
თიბისი ბანკი აქტიურად აფინანსებს ბიზნეს სექტორსაც:
- ბიზნეს სესხი: 10,000 ლარიდან 2,000,000 ლარამდე, ნომინალური განაკვეთი 11.5%-დან, ეფექტური 13%-დან, 1-10 წლამდე ვადით. გაცემის საკომისიო 1%. უზრუნველყოფა დამოკიდებულია პროდუქტზე (აქტივები, დებიტორული დავალიანებები).
- აგრო სესხი: 5,000 ლარიდან 500,000 ლარამდე, ნომინალური განაკვეთი 10.5%-დან, ეფექტური 12.5%-დან, 7 წლამდე ვადით. გაცემის საკომისიო 0.8%. უზრუნველყოფა სოფლის მეურნეობის აქტივები.
ასევე, ხელმისაწვდომია განვადების ტიპის სესხი „თიბისი გადაიხადე მოგვიანებით“, რომელიც 4 თვის განმავლობაში 0%-იანი განაკვეთით სარგებლობის საშუალებას იძლევა, შემდგომში კი 36%-იანი განაკვეთი მოქმედებს 36 თვეზე გადანაწილებული ვადით.
განაცხადის პროცესი და ციფრული სერვისები
განაცხადის მიღების არხები
თიბისი ბანკი აპლიკაციის მიღების მრავალ არხს გვთავაზობს, რაც მომხმარებლისთვის მაქსიმალურ მოქნილობას უზრუნველყოფს:
- მობილბანკის აპლიკაცია: iOS (4.90/5 შეფასებით 110 ათასი მომხმარებლის მიერ) და Android (4.8/5 შეფასებით 1 მილიონზე მეტი ჩამოტვირთვით) პლატფორმებზე.
- ინტერნეტბანკის პორტალი: სრული წვდომა პროდუქტებსა და სერვისებზე ვებგვერდის საშუალებით.
- ვიდეო ბანკი: დისტანციური მომსახურება ვიდეო ზარის საშუალებით, მათ შორის ანგარიშის გახსნა.
- ფიზიკური ფილიალები და კიოსკები: 145-ზე მეტი ობიექტი მთელი ქვეყნის მასშტაბით.
KYC და საკრედიტო შეფასება
თიბისი ბანკი იყენებს თანამედროვე ტექნოლოგიებს მომხმარებლის იდენტიფიცირების (KYC) და საკრედიტო შეფასების პროცესში. ციფრული ონბორდინგი მობილბანკის საშუალებით იდენტიფიკაციის დოკუმენტის გადაღებით და სელფით სულ რაღაც 30 წამში ანგარიშის გახსნის საშუალებას იძლევა. ვიდეო ბანკი კი პირდაპირი ვიდეო ზარის მეშვეობით ამოწმებს პირადობას. ბანკი მკაცრად იცავს საქართველოს ეროვნული ბანკის რეგულაციებს ფულის გათეთრების წინააღმდეგ (AML). საკრედიტო შეფასება ხორციელდება საკუთარი საკრედიტო ბიუროს ინტეგრაციის (საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, ცენტრალური საკრედიტო რეესტრი) და ტრანზაქციების, დაფარვის ისტორიის, ციფრული ჩართულობის მეტრიკის გამოყენებით.
მობილური აპლიკაციის მახასიათებლები
თიბისი ბანკის მობილური აპლიკაცია მრავალფუნქციური პლატფორმაა, რომელიც მომხმარებლებს სრულ საბანკო სერვისებზე წვდომას აძლევს. მისი მახასიათებლები მოიცავს:
- ანგარიშების მართვას.
- მყისიერ გადარიცხვებს.
- ბარათების კონტროლს.
- სესხების, დეპოზიტების და ინვესტიციების მართვას (მათ შორის 6,500-ზე მეტ აშშ აქციაში).
- ლოიალობის შეთავაზებებს.
აპლიკაციას მიღებული აქვს ჯილდოები, მათ შორის Global Finance-ის მიერ „საქართველოს საუკეთესო ციფრული ბანკის“ წოდება 8 წლის განმავლობაში. საცალო ტრანზაქციების 80% ონლაინ ხორციელდება, ხოლო 2024 წლის ბოლოსთვის სამომხმარებლო სესხების 79% სრულად ციფრულად გაიცა, რაც ბანკის ციფრული ტრანსფორმაციის წარმატებაზე მიუთითებს.
საბაზრო პოზიცია, კონკურენტები და რჩევები
კონკურენტული უპირატესობები
თიბისი ბანკი ქართულ ბაზარზე გამოირჩევა რამდენიმე ძირითადი კონკურენტული უპირატესობით:
- ციფრული ლიდერობა: ის იყო პირველი ქართული ბანკი iOS, Android და BlackBerry აპლიკაციებით.
- ფართო ეკოსისტემა: ინტეგრირებული უძრავი ქონების (MyHome), ავტო (MyAuto) და C2C პლატფორმები (Rialto) მომხმარებლებს კომპლექსურ სერვისებს სთავაზობს.
- მომხმარებლის გამოცდილება: დისტანციური ვიდეო ბანკი და სწრაფი ციფრული დაკრედიტება აუმჯობესებს მომხმარებლის გამოცდილებას.
მისი ძირითადი კონკურენტები ქართულ საბანკო სექტორში არიან საქართველოს ბანკი, ლიბერთი ბანკი და კრედო ბანკი.
მომხმარებელთა გამოცდილება და შეფასებები
მომხმარებელთა გამოხმაურებები ძირითადად დადებითია, ხაზს უსვამენ ინტუიციურ ინტერფეისს, სწრაფ ონბორდინგს და ციფრული სესხების დამტკიცების სიჩქარეს. თუმცა, ზოგიერთი მომხმარებელი უჩივის ხანდახან აპლიკაციის ხარვეზებს, რაც განახლებებს მოითხოვს, ასევე ანგარიშის ბალანსის ჩვენების ინტერფეისის გაუმჯობესების აუცილებლობას. მომსახურების ხარისხი მაღალია, 24/7 ქოლ-ცენტრის, აპლიკაციაში ჩატის და ბიზნეს კლიენტებისთვის გამოყოფილი ბანკირების მეშვეობით.
რჩევები პოტენციური მსესხებლებისთვის
თუ განიხილავთ თიბისი ბანკში სესხის აღებას, გირჩევთ გაითვალისწინოთ შემდეგი პრაქტიკული რჩევები:
- დეტალურად შეისწავლეთ პირობები: ყურადღებით გაეცანით ნომინალურ და ეფექტურ საპროცენტო განაკვეთებს, საკომისიოებს (გაცემა, დაგვიანება) და სესხის სრულ პირობებს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია სამომხმარებლო სესხის გაცემის საკომისიოს (რომელიც შეიძლება 12%-ს აღწევდეს) გააზრება.
- გაანალიზეთ უზრუნველყოფის მოთხოვნები: უზრუნველყოფილი სესხების (იპოთეკური, ავტო, აგრო) შემთხვევაში, კარგად გაერკვიეთ, თუ რა სახის უზრუნველყოფაა საჭირო და რა რისკებთან არის დაკავშირებული მისი დატვირთვა.
- შეადარეთ კონკურენტებთან: სანამ გადაწყვეტილებას მიიღებთ, შეადარეთ თიბისი ბანკის შეთავაზებები სხვა ქართული ბანკების (მაგალითად, საქართველოს ბანკის ან ლიბერთი ბანკის) პროდუქტებს, რათა იპოვოთ თქვენთვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობები.
- გამოიყენეთ ციფრული არხები: თიბისი ბანკის მობილური აპლიკაცია და ინტერნეტბანკი გთავაზობთ სწრაფ და მოსახერხებელ სერვისებს. გამოიყენეთ ისინი განაცხადის შესატანად და სესხის მართვისთვის.
- შეამოწმეთ თქვენი საკრედიტო ისტორია: სესხის მოთხოვნამდე სასურველია იცოდეთ თქვენი საკრედიტო რეიტინგი, რადგან ეს მნიშვნელოვნად მოქმედებს სესხის დამტკიცების შანსებზე და პირობებზე.
- ნუ შეგეშინდებათ კითხვების დასმა: თუ რაიმე გაუგებარია სესხის პირობებში, დაუკავშირდით ბანკის ქოლ-ცენტრს ან ესტუმრეთ ფილიალს დეტალური განმარტებებისთვის.
დასასრულს, თიბისი ბანკი რჩება ქართული საბანკო სისტემის ერთ-ერთ ყველაზე ინოვაციურ და სანდო მოთამაშედ. მისი აქცენტი ციფრულ ტექნოლოგიებზე და მომხმარებელზე ორიენტირებულ სერვისებზე უზრუნველყოფს, რომ ის გააგრძელებს წამყვანი პოზიციის შენარჩუნებას ქვეყნის ფინანსურ ბაზარზე, სთავაზობს რა მოსახლეობას მოქნილ და ხელმისაწვდომ ფინანსურ გადაწყვეტილებებს.