კომპანიის მიმოხილვა და ისტორია საქართველოში
შპს „ჯიროკრედიტი“ (MFO Giro Credit Ltd) დაარსდა 2010 წლის 21 ოქტომბერს და ოფიციალურად დარეგისტრირდა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ, როგორც მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, 2011 წლის 20 დეკემბერს. კომპანია 14 წელია ოპერირებს ქართულ საფინანსო ბაზარზე, რაც მის სტაბილურობასა და გამოცდილებაზე მეტყველებს. მისი სარეგისტრაციო და საიდენტიფიკაციო ნომრები საჯაროდ ხელმისაწვდომია.
დაარსების დღიდან, „ჯიროკრედიტი“ 100%-ით ეკუთვნის ბატონ გიორგი გუგუმბერიძეს, რაც უცვლელ მფლობელობასა და სტრატეგიულ მიმართულებაზე მიუთითებს. კომპანიის ძირითადი საქმიანობაა მიკროსესხების გაცემა, როგორც უზრუნველყოფით (ავტომობილი, უძრავი ქონება, აღჭურვილობა, ძვირფასი ლითონები), ისე არაუზრუნველყოფილად. „ჯიროკრედიტი“ ემსახურება ფიზიკურ პირებს, მცირე და საშუალო საწარმოებსა და ფერმერებს, მისი მისიაა ხელი შეუწყოს მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარებას, ეკონომიკურ ზრდას და სიღარიბის დაძლევას.
ორგანიზაციაში მოქმედებს საკრედიტო კომიტეტი, რომელიც განიხილავს განაცხადებს, აფასებს უზრუნველყოფის ღირებულებას და ამტკიცებს სესხებს სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ დადგენილი პოლიტიკის შესაბამისად. მიუხედავად იმისა, რომ აღმასრულებელი გუნდის კონკრეტული წევრები საჯაროდ არ სახელდება, ორგანიზაციის მენეჯმენტი გამოცდილ კადრებს ეყრდნობა.
სესხის პროდუქტები, საპროცენტო განაკვეთები და პირობები
„ჯიროკრედიტი“ მომხმარებლებს სესხის მრავალფეროვან პროდუქტს სთავაზობს, რომლებიც გათვლილია სხვადასხვა საჭიროებაზე:
ძირითადი სესხის პროდუქტები:
-
ბიზნეს სესხი:
- ვალუტა: GEL / USD
- თანხა: 300-დან 100 000 GEL-მდე (ან ექვივალენტი USD-ში)
- საპროცენტო განაკვეთი: წლიური 18%-დან
- წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი (წესგ): წლიური 21.82%-დან
- ვადა: 4-დან 120 თვემდე
- უზრუნველყოფა: 30 000 GEL-მდე არაუზრუნველყოფილი; 30 000 GEL-ზე მეტი თანხის შემთხვევაში საჭიროა უზრუნველყოფა (ავტომობილი, უძრავი ქონება, აღჭურვილობა, ძვირფასი ლითონები).
-
აგრო სესხი:
- ვალუტა: GEL / USD
- თანხა: 300-დან 100 000 GEL-მდე (ან ექვივალენტი USD-ში)
- საპროცენტო განაკვეთი: წლიური 18%-დან
- წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი (წესგ): წლიური 21.82%-დან
- ვადა: 3-დან 120 თვემდე
- უზრუნველყოფა: 30 000 GEL-მდე არაუზრუნველყოფილი; 30 000 GEL-ზე მეტი თანხის შემთხვევაში საჭიროა უზრუნველყოფა.
-
იპოთეკური სესხი:
- ვალუტა: GEL
- თანხა/საპროცენტო განაკვეთი/წესგ/ვადა: საჯაროდ არ არის დაკონკრეტებული.
- უზრუნველყოფა: უზრუნველყოფილია უძრავი ქონებით (პირადობის მოწმობის საფუძველზე) გამარტივებული დოკუმენტაციით.
-
სესხი სპეცტექნიკის უზრუნველყოფით:
- ვალუტა: GEL
- თანხა: საჯაროდ არ არის დაკონკრეტებული.
- საპროცენტო განაკვეთი: წლიური 24%-დან
- წლიური ეფექტური საპროცენტო განაკვეთი (წესგ): წლიური 27.72%-დან
- ვადა: 4-დან 36 თვემდე
- უზრუნველყოფა: საჭიროა დაფინანსებული ტექნიკის/აქტივების უზრუნველყოფა.
საკომისიოები და დამატებითი ხარჯები:
გაცემის, მომსახურებისა და დაგვიანების საკომისიოები საჯაროდ ზუსტად არ არის გამჟღავნებული. თუმცა, საქართველოში არსებული სტანდარტული პრაქტიკა და ეროვნული ბანკის რეგულაციები მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის მოიცავს ნომინალურ გაცემის საკომისიოს (სესხის თანხის 1-2%) და დაგვიანების საკომისიოს (დღიურად 0.1%-მდე). კონკრეტული საკომისიოების შესახებ ინფორმაციისთვის, რეკომენდებულია უშუალოდ კომპანიასთან დაკავშირება.
განაცხადის პროცესი, მოთხოვნები და მომხმარებლის გამოცდილება
„ჯიროკრედიტი“ აერთიანებს ტრადიციულ და ციფრულ სერვისებს განაცხადის პროცესის გასამარტივებლად.
განაცხადის არხები:
- ფილიალების ქსელი: კომპანიას გააჩნია 7 ფიზიკური ფილიალი თბილისსა და რეგიონებში, სადაც მომხმარებლებს შეუძლიათ პირისპირ მიმართონ განაცხადის გასაკეთებლად ან კონსულტაციისთვის.
- ონლაინ: სესხის განაცხადის შევსება შესაძლებელია კომპანიის ოფიციალური ვებგვერდის მეშვეობით თითოეული პროდუქტისთვის განკუთვნილი ონლაინ ფორმების გამოყენებით.
- მობილური აპლიკაცია: აღსანიშნავია, რომ „ჯიროკრედიტს“ არ აქვს სპეციალურად ქართული ბაზრისთვის განკუთვნილი iOS/Android მობილური აპლიკაცია. ციფრული განაცხადები ხდება მხოლოდ ვებგვერდის საშუალებით.
მომხმარებლის იდენტიფიკაცია და სესხის გაცემა:
კლიენტების იდენტიფიცირება ხდება სახელმწიფო ელექტრონული სერვისების მონაცემთა ბაზის (SSDA) საშუალებით. საკრედიტო ისტორიის შემოწმება ხორციელდება „კრედიტინფო საქართველოს“ მეშვეობით. მსესხებელმა უნდა წარადგინოს პირადი/კომპანიის მონაცემები, შემოსავლის დამადასტურებელი საბუთები და უზრუნველყოფის დოკუმენტაცია (ხელშეწყობილია ფოტოების ატვირთვა ონლაინ). სესხის გადაწყვეტილება მიიღება მსესხებლის შემოსავლის, ვალდებულებების, უზრუნველყოფის შეფასებისა და საკრედიტო ბიუროს მონაცემების საფუძველზე. იპოთეკური სესხების შემთხვევაში ხდება ინდივიდუალური შეფასება, ხოლო სხვა პროდუქტებისთვის - კოლექტიური შეფასება.
სესხის გაცემისა და დავალიანების ამოღების მეთოდები:
სესხის თანხა, ძირითადად, გადაირიცხება კლიენტის საბანკო ანგარიშზე (საქართველოს ბანკი, თიბისი ბანკი). მცირე თანხების გაცემა შესაძლებელია ნაღდი ანგარიშსწორებით ფილიალში. დავალიანების ამოღების პროცესში გამოიყენება ავტომატური შეტყობინებები SMS-ისა და ზარების მეშვეობით. გადახდის 3-კვირიანი დაგვიანების შემდეგ, გამოიყენება დაგვიანების საკომისიოები და ხდება შავ სიაში მოხვედრის შეტყობინება, რაც კლიენტებში მომავალი კრედიტის მიღების პრევენციის შიშს იწვევს. უზრუნველყოფილ სესხებზე დავალიანების დაუფარავობის შემთხვევაში ხდება უზრუნველყოფის რეალიზაციის პროცედურები ეროვნული ბანკის რეგულაციების შესაბამისად.
მარეგულირებელი სტატუსი, საბაზრო პოზიცია და მომხმარებლის შეფასებები
„ჯიროკრედიტი“ ლიცენზირებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის (სებ) მიერ 2011 წლის დეკემბრიდან და ექვემდებარება სებ-ის კაპიტალის ადეკვატურობის, მომხმარებელთა დაცვისა და გამჭვირვალობის დირექტივებს. კომპანიის წინააღმდეგ არ ფიქსირდება საჯარო მონაცემები ჯარიმებისა თუ სანქციების შესახებ. მიუხედავად იმისა, რომ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისთვის სავალდებულო არ არის წესგ-ის გამჟღავნება, „ჯიროკრედიტი“ იცავს სებ-ის მომხმარებელთა დაცვის პრინციპებს.
კონკურენტული გარემო და ბაზარზე პოზიციონირება:
ქართულ მიკროსაფინანსო სექტორში „ჯიროკრედიტის“ ძირითადი კონკურენტები არიან: „4ფინანსი“, „ალფა ექსპრესი“, „გლობალ კრედიტი“, „იმერკრედიტი“ და სხვა. „ჯიროკრედიტი“ გამოირჩევა თავისი მრავალფეროვანი უზრუნველყოფითი პროდუქტებით, გამარტივებული იპოთეკური სესხებით და აგრო დაფინანსებაზე ორიენტირებით. მიუხედავად იმისა, რომ მისი საბაზრო წილის შესახებ საჯარო მონაცემები არ არსებობს, იგი მოქმედი 39 მიკროსაფინანსო ორგანიზაციიდან ერთ-ერთი ლიდერია რეგისტრაციის რაოდენობით. 2018 წელს მისი საწესდებო კაპიტალი 500 000 GEL-მდე გაიზარდა, რაც მის ზრდასა და სტაბილურობაზე მიუთითებს.
მომხმარებელთა გამოცდილება და შეფასებები:
ქართულენოვანი აპლიკაციის არარსებობის გამო, აპლიკაციის შეფასებები არ არის ხელმისაწვდომი. თუმცა, არსებობს ანეკდოტური პრეტენზიები „შავი სიის“ მუქარის და დაგვიანების შემთხვევაში ზარების ინტენსივობის შესახებ, რაც შესაძლოა საკრედიტო განათლების ნაკლებობას უკავშირდებოდეს. მომხმარებლები ასევე აღნიშნავენ მაღალ საპროცენტო განაკვეთებს (18%-დან). „ჯიროკრედიტი“ უზრუნველყოფს მრავალარხიან მხარდაჭერას (ფილიალები, ტელეფონი, ელექტრონული ფოსტა: [email protected]) და საჩივრების განხილვას ერთი თვის ვადაში. გადაუჭრელი საჩივრების შემთხვევაში მომხმარებლებს შეუძლიათ მიმართონ სებ-ის მომხმარებელთა დაცვის განყოფილებას.
პრაქტიკული რჩევები პოტენციური მსესხებლებისთვის
„ჯიროკრედიტის“ სერვისებით დაინტერესებულმა პირებმა უნდა გაითვალისწინონ შემდეგი რეკომენდაციები, რათა მიიღონ ინფორმირებული გადაწყვეტილება:
- დეტალურად შეისწავლეთ პირობები: ყურადღებით გაეცანით საპროცენტო განაკვეთებს, წლიურ ეფექტურ საპროცენტო განაკვეთს (წესგ), ვადასა და ნებისმიერ დამატებით საკომისიოს. ვინაიდან ზოგიერთი საკომისიო საჯაროდ არ არის გამჟღავნებული, აუცილებლად დაუკავშირდით კომპანიას და მოითხოვეთ სრული ინფორმაცია.
- გაიაზრეთ უზრუნველყოფის მოთხოვნები: თუ სესხის თანხა აღემატება 30 000 GEL-ს, ან იპოთეკური/სპეცტექნიკის სესხზეა საუბარი, გაითვალისწინეთ უზრუნველყოფის მოთხოვნები და პოტენციური რისკები დაუფარავობის შემთხვევაში.
- შეაფასეთ თქვენი გადახდისუნარიანობა: სესხის აღებამდე, დაფიქრდით, რამდენად შეძლებთ ყოველთვიური გადასახადების დაფარვას თქვენი შემოსავლისა და ხარჯების გათვალისწინებით. მოერიდეთ ზედმეტი ვალდებულებების აღებას.
- გაეცანით დაგვიანების პოლიტიკას: ნათლად გაიგეთ, რა შედეგები მოჰყვება სესხის გადახდის დაგვიანებას, მათ შორის დაგვიანების საკომისიოები და საკრედიტო ისტორიაზე (ე.წ. „შავ სიაში მოხვედრა“) შესაძლო უარყოფითი გავლენა.
- შეადარეთ კონკურენტებს: ქართულ ბაზარზე მოქმედებს სხვა მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები და ბანკები. შეადარეთ „ჯიროკრედიტის“ შეთავაზებები სხვა პროვაიდერების პირობებს, რათა იპოვოთ თქვენთვის საუკეთესო ვარიანტი.
- გამოიყენეთ ონლაინ განაცხადის სიმარტივე: თუკი ფილიალში მისვლა მოუხერხებელია, შეგიძლიათ გამოიყენოთ კომპანიის ვებგვერდზე განთავსებული ონლაინ განაცხადის ფორმები. თუმცა, გაითვალისწინეთ, რომ მობილური აპლიკაცია არ არის ხელმისაწვდომი.
„ჯიროკრედიტი“ არის გამოცდილი მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ქართულ ბაზარზე, რომელიც სესხის მრავალფეროვან პროდუქტს სთავაზობს ფიზიკურ პირებსა და ბიზნესს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი დეტალი, მაგალითად, ყველა საკომისიო საჯაროდ არ არის ხელმისაწვდომი, კომპანია მუშაობს ეროვნული ბანკის ზედამხედველობის ქვეშ და აჩვენებს სტაბილურ ზრდას. პასუხისმგებლობით მიდგომით და ყველა პირობის დეტალური გაცნობით, „ჯიროკრედიტი“ შეიძლება იყოს დაფინანსების საიმედო წყარო თქვენი საჭიროებებისთვის.